- 15 stycznia, 2026
- 16:22
Choroba ta bardzo często rozpoznawana jest dopiero w zaawansowanym stadium, kiedy możliwości leczenia są znacznie ograniczone.
Wiele schorzeń ginekologicznych przebiega w podobny, niejednoznaczny sposób i przez lata pozostaje niezdiagnozowanych. Objawy takie jak przewlekłe bóle brzucha, wzdęcia czy uczucie pełności mogą towarzyszyć różnym chorobom kobiecym.
Rak jajnika – najważniejsze informacje w skrócie
rak jajnika często nie daje jednoznacznych objawów we wczesnym stadium
jednym z kluczowych sygnałów są wzdęcia utrzymujące się ponad 12 dni w miesiącu
cytologia nie wykrywa raka jajnika
podstawą diagnostyki jest USG przezpochwowe oraz markery CA-125 i HE4 (test ROMA)
Czym jest rak jajnika i dlaczego nazywany jest „cichym zabójcą”?
Rak jajnika to nowotwór złośliwy wywodzący się z tkanek jajnika, jajowodu lub otrzewnej. Określenie „cichy zabójca” nie jest przypadkowe – choroba przez długi czas nie daje wyraźnych sygnałów ostrzegawczych, a objawy, które się pojawiają, rzadko są kojarzone z układem rozrodczym.
Statystyki zachorowań na raka jajnika w Polsce
W Polsce każdego roku rozpoznaje się około 3500 nowych przypadków raka jajnika. Ponad 70% z nich diagnozowanych jest w stadium III lub IV według klasyfikacji FIGO. Rak jajnika stanowi jedną z głównych przyczyn zgonów nowotworowych wśród kobiet.
Dlaczego rak jajnika jest tak trudny do wykrycia?
Jednym z głównych problemów jest brak skutecznych badań przesiewowych. Objawy pojawiające się na wczesnym etapie choroby są mało charakterystyczne i często przypominają zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego.
Dlaczego pierwsze objawy raka jajnika są mylone z problemami trawiennymi?
Pacjentki zgłaszają się do lekarza z powodu wzdęć, zaparć, uczucia pełności czy niestrawności. Zanim zostanie wykonane badanie ginekologiczne, wiele kobiet przez miesiące leczonych jest przez gastroenterologa.
Wzdęcia a rak jajnika – kiedy objaw staje się sygnałem alarmowym?
Mechanizm powstawania wzdęć w raku jajnika
Rozrastający się guz może uciskać jelita, zaburzać ich perystaltykę oraz prowadzić do gromadzenia się płynu w jamie otrzewnej. Wszystko to powoduje uczucie rozdęcia i powiększenie obwodu brzucha.
Jak odróżnić zwykłe wzdęcia od objawów raka jajnika?
Wzdęcia związane z rakiem jajnika:
utrzymują się przez wiele tygodni
nie reagują na zmianę diety ani leki
często towarzyszy im szybkie uczucie sytości
powodują stopniowy wzrost obwodu talii
Wzdęcia utrzymujące się ponad 12 dni w miesiącu – dlaczego to ważne?
To jeden z najczęściej opisywanych objawów wczesnego raka jajnika i sygnał do pilnej diagnostyki ginekologicznej.
Rak jajnika – pełna lista objawów, których nie wolno ignorować
Objawy raka jajnika we wczesnym stadium
Objawy ze strony przewodu pokarmowego
uczucie pełności po małych posiłkach
przewlekłe wzdęcia
zaparcia lub biegunki
niestrawność i odbijanie
Objawy ze strony układu moczowo-płciowego
częste parcie na mocz
uczucie ucisku w podbrzuszu
ból podczas współżycia
nieregularne krwawienia
Objawy ogólne i niespecyficzne
przewlekłe zmęczenie
bóle dolnego odcinka pleców
niezamierzona utrata lub przyrost masy ciała
Objawy raka jajnika w stadium zaawansowanym
wodobrzusze
znaczne powiększenie brzucha
duszność spowodowana płynem w opłucnej
objawy niedrożności jelit
Krwawienie po menopauzie jako sygnał alarmowy
Każde krwawienie po menopauzie wymaga pilnej konsultacji ginekologicznej.
Diagnostyka raka jajnika – jak wygląda proces rozpoznania?
Badanie ginekologiczne i USG przezpochwowe
USG przezpochwowe jest podstawowym badaniem w diagnostyce raka jajnika i pozwala ocenić wielkość oraz strukturę jajników.
Diagnostyka obrazowa w raku jajnika
Tomografia komputerowa jamy brzusznej i miednicy umożliwia ocenę stopnia zaawansowania choroby.
Diagnostyka histopatologiczna – potwierdzenie choroby
Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie badania histopatologicznego pobranego materiału.
Markery nowotworowe w raku jajnika – co oznaczają wyniki badań?
CA-125 – kiedy wynik może być mylący?
Marker CA-125 może być podwyższony również w endometriozie, mięśniakach czy stanach zapalnych, dlatego nie może być jedyną podstawą rozpoznania.
HE4 – nowocześniejszy marker raka jajnika
HE4 cechuje się większą swoistością i rzadziej daje wyniki fałszywie dodatnie.
Test ROMA – kiedy ma największą wartość diagnostyczną?
Test ROMA łączy markery CA-125 i HE4 z oceną statusu menopauzalnego, zwiększając trafność diagnostyki.
Czynniki ryzyka raka jajnika – kto powinien zachować szczególną czujność?
Czynniki genetyczne – mutacje BRCA1 i BRCA2
Nosicielstwo mutacji BRCA znacząco zwiększa ryzyko zachorowania na raka jajnika.
Czynniki hormonalne i reprodukcyjne
Wielorództwo i antykoncepcja hormonalna zmniejszają ryzyko, natomiast wczesna menarche i późna menopauza je zwiększają.
Nowoczesne leczenie raka jajnika – dostępne metody terapeutyczne
Leczenie chirurgiczne raka jajnika
Celem operacji jest usunięcie wszystkich widocznych ognisk nowotworu.
Chemioterapia w raku jajnika
Standardem jest chemioterapia oparta na pochodnych platyny.
Inhibitory PARP – przełom w leczeniu raka jajnika
Leki takie jak olaparyb czy niraparib znacząco wydłużają czas wolny od choroby.
HIPEC – chemioterapia dootrzewnowa w hipertermii
HIPEC stosowana jest u wybranych pacjentek w wyspecjalizowanych ośrodkach.
Profilaktyka raka jajnika i badania kontrolne
Profilaktyka pierwotna raka jajnika to antykoncepcja hormonalna i karmienie piersią zmniejszają ryzyko zachorowania.
Profilaktyka u kobiet z grupy podwyższonego ryzyka, u nosicielek mutacji BRCA rozważa się profilaktyczne usunięcie jajników i jajowodów.
Nawrót raka jajnika – co warto wiedzieć?
Czym jest platynowrażliwość nowotworu?
Czas nawrotu choroby determinuje dalsze możliwości leczenia.
Leczenie nawrotu raka jajnika
Coraz większą rolę odgrywa leczenie podtrzymujące inhibitorami PARP.
Jakość życia, dieta i wsparcie psychologiczne
Rola diety i stylu życia
Nie istnieje dieta lecząca raka, jednak zdrowy styl życia wspiera organizm w trakcie terapii.
Wsparcie psychoonkologiczne i zdrowie psychiczne
Wsparcie psychologiczne poprawia jakość życia i współpracę z zespołem medycznym.
Gdzie leczyć raka jajnika w Polsce?
Ośrodki referencyjne leczenia raka jajnika
Leczenie w wyspecjalizowanych centrach znacząco poprawia wyniki terapii.
Organizacje wspierające pacjentki
Fundacje pacjenckie oferują wsparcie informacyjne i psychologiczne.
Przewlekły ból miednicy mniejszej nie dotyczy wyłącznie pacjentek onkologicznych. Występuje również u kobiet z endometriozą, gdzie coraz częściej analizuje się potencjał terapeutyczny konopi. Więcej na ten temat znajdziesz w artykule
